Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 53 52 Ookla, Monthly basis global mobile and fixed broadband speed ranking service. 53 Yeni nesil bağlantının gücü: 5G teknolojisinin Türkiye için ekonomik ve sosyal faydaları Öncü kuvvet : Genişbant Dünyada, mobil telekomünikasyon teknolojileri ile hem ekonomi hem de bireylerin günlük yaşantısı dönüşüme uğramıştır. Geleceğin teknolojilerinin tamamının potansiyeli, doğrudan ya da dolaylı biçimde bu haberleşme altyapısının standartları ile sınırlıdır. Ekonomik ve sosyal büyüme hedeflerine sahip ülkelerin, haberleşme alanındaki dönüşümü yakından takip etmeleri ve hatta dönüşümün öncüleri arasında yer almaları kaçınılmaz bir zorunluluk haline gelmiştir. Dünya 5G çalışmaları konusunda yarış halindeyken, Economist Intelligence Unit öngörülerine göre gelecek yıllarda gelişmekte olan ülkelerdeki operatörler için öncelik mobil geniş bant erişiminin kapsamı ve hızını artırmak olacaktır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın yayınladığı Ulusal Genişbant Strateji ve Eylem Planı’nın 2023 temel hedeflerinin ilk maddesi “Her haneye en az 100 Mbps hızında genişbant hizmetinin sağlanması” idir. İnternet performans ölçümlerini analiz eden bir web hizmeti olan Ookla'nın Şubat 2023 hız testi sonuçlarında Türkiye, sabit geniş bantta ortalama 32.65 Mbps hız ile 180 ülke arasında 107. sırada yer almıştır. 52 Haberleşme alanında dünya standartlarını yakalamamız, ülkemizdeki ekonomik kalkınmadan, üretim verimliliğine, küreselleşmeden afet yönetimine kadar sayısız konuda kritik önem taşımaktadır. Yeni nesil mobil telekomünikasyon teknolojisi olan 5G’nin de yaşam standartlarımızın değişiminde kilit role sahip olması beklenmektedir. 5G; 4G’nin sağladığından 1000 kat daha fazla cihazın bağlantısını ve veri aktarımını sağlamakta ve yüksek kapasiteyi desteklemektedir. Hızlı veri akışı avantajının ötesinde, 5G’nin sanayi devrimi etkisi yaratacağı öngörülmektedir. Bu özelliği ile birçok sektörde akıllı sistemlerin kurulmasını sağlaması, otomasyon ve robotik kullanımı ile üretkenliği artırması beklenmektedir. 2027 yılı sonunda dünyada %75’lik kapsama oranına sahip olması öngörülen 5G, yaşam standartlarımızdaki dönüşümün ötesinde Türkiye ekonomisinin birçok sektörünü dönüştürme ve bugün hayal bile edilemeyen endüstri dikeyleri oluşturabilme potansiyeline sahiptir. Deloitte Vodafone Ekonomik Etki Analizi raporunun çıktılarına göre; 5 yıllık süreçte 5G yatırım ve hizmet harcamaları sonucu oluşacak GSYH etkisi 21 milyar TL (1.5 milyar USD)’dir. Uzun vadeli etki analizi sonuçlarına göre 5G teknolojilerinin kullanımı ile 15 yılda toplamda 1 trilyon TL’yi aşan gelir artışı olması ve bu artışın GSYH etkisinin 458 milyar TL’yi bulması öngörülmektedir. 53 5G kullanım alanlarından en çok etkilenecek toptan satış ve perakende, üretim, ulaşım ve depolama ve bilgi ve iletişim sektörlerinin ekonomideki 5G kaynaklı toplam gelir artışının %70’inden fazlasını oluşturacağı tahmin edilmektedir. Dahası kısa vadeli etkilerle beraber düşünüldüğünde toplam ekonomik etkinin 479 milyar TL’ye ulaşması beklenmektedir. 5G yatırımları beklenen yıldan sadece 1 yıl gecikerek başlar ise gelir artışından 120 milyar TL feragat edileceği tahmin edilmiştir. 1 yıllık gecikme sonucu oluşan fırsat maliyeti uzun vadeli etkilerin %12’sinin kaybedilmesine sebep olacaktır. Dolayısı ile 5G yatırımları konusunda zamanında hareket etmek ekonomik kalkınma açısından ülkeye üssel bir fayda sağlayacak, gecikmeler de bir o kadar yarışın gerisinde kalmamıza neden olacaktır. 5G’nin yanında Düşük Yörüngeli (LEO) Uydu teknolojisi de BİT alanında küresel öneme sahiptir. Deloitte, 2023'ün sonuna kadar 5,000'den fazla genişbant uydunun LEO'da olacağını ve gezegenin her yerinde, ne kadar uzak olursa olsun, yaklaşık bir milyon aboneye yüksek hızlı internet sağlayan iki çalışan takımyıldızı oluşturacağını tahmin etmektedir. SpaceX Starlink, Amazon Kuiper gibi dev teknoloji şirketlerinin bulunduğu bu yeni alan dünyadaki gelişmelerle paralel ilerlemeyi, ülkece doğru iş birlikleri ile teknolojiden optimum seviyede yararlanmayı önemli hale getirmektedir. Bilişim Sektörü Telekomünikasyon, yazılım ve donanımın oluşturduğu kapasiteyi kullanarak günümüz bilgi çağının en önemli sektörü ve yetkinliği haline gelmiş bilişim sektörü yeni ve var olmayan ihtiyaçları gideren hizmetler, yüksek erişilebilirlik, analiz, verim imkânı sağlayarak dijital ekonomi için merkeze oturmaktadır. Trend haline gelmiş alt sektörlerin tamamı her yıl üssel bir büyüme, yaratıcı yıkım ve dönüşümden geçerek faydalanmak isteyen ülkelerin takibi ve öncülüğünü zorunlu hale getirmektedir.