Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 23 Türkiye’nin dijital ekonomi potansiyelinin değerlendirilmesi için geliştirilmesi gereken alanlardan biri yeni teknolojilere uygun becerilere sahip iş gücünün yetiştirilmesidir. Dijital yetkinliği yüksek insan kaynağına ulaşabilmek birçok ülkenin strateji belgelerinde en önemli konulardan birisi olarak gösterilmektedir. Endonezya hükümeti, dijital ekonomiyi hızlandırmak için hazırladığı vizyonda 2030 yılına kadar 9 milyon yeni dijital yeteneğe ihtiyacı olduğunu öngörmektedir. Gerekli dijital yetkinlikleri geliştirmek ise bireylerin bağlantısallığını sağlamak ve dijital araçlara kolayca ulaşabildiği dijital yetkinlikleri geliştirecek eğitim programları sunmak olarak ile mümkün görülmektedir. Benzer durum kurumsal kaynak planlama (ERP), müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) ve bulut çözümleri gibi diğer dijital dönüşüm araçlarında da söz konusudur. Yeni gelişen nesnelerin interneti (IoT), büyük veri ve yapay zekâ gibi ileri teknoloji araçların kullanımında büyük, orta ve küçük ölçekli fark etmeksizin OECD ortalamasına göre gerilerde kaldığı görülmektedir. OECD ortalamasına göre büyük ölçekli şirketlerin ERP (%79), CRM (%59), bulut çözümleri (%72), büyük veri (%33), IoT (%46), yapay zeka (%27) ve online sipariş (%35) kullanımı Türkiye'deki büyük ölçekli şirketlerin kullanım oranlarına kıyasla yüksektir. Fark en düşük %4 ile ERP kullanımında gerçekleşmiştir. İş modellerindeki ve kullanım örneklerindeki eksiklikler ve yüksek maliyetler bu teknolojilerin ölçeklenememesine ve yaygınlaşamamasına neden oluyor. Ayrıca yüksek teknolojiyi destekleyecek 5G ve fiber altyapısının hazır olmaması da bu yaygınlaşmayı etkileyen önemli faktörlerden birisidir. Ookla Speedtest Global Index’e göre Türkiye mobil indirme hızında dünyada 70. sırada, sabit geniş bant hızında ise 107. sıradadır. Küresel ölçekte 132 binin üzerinde 5G ağ dağıtımı bulunurken, Türkiye'de kullanımda olan 5G dağıtımı 0'dır. 19 *Bu ülkeler için son ulaşılan veri 2020 yılına aittir. OECD şirket ölçeklerini çalışan sayılarına göre belirlemektedir. Büyük ölçekli şirketler 250 ve üzerinde, orta ölçekli şirketler 50 ila 249, küçük ölçekli şirketler ise 10 ila 49 çalışanı olan şirketler olarak sınıflandırılmıştır. 20 **Büyük veri ve 3D baskı verileri en güncel 2019 yılına aittir. 91% 68% 45% %40 %50 %60 %70 %80 %90 %100 Finlandiya Danimarka* Avusturya Almanya Belçika* Kanada Norveç Yeni Zelanda* Birleşik Krallık* Çekya Luksemburg Litvanya İtalya Fransa Polonya Güney Kore Yunanistan Türkiye Büyük Ölçekli Şirketler Orta Ölçekli Şirketler Küçük Ölçekli Şirketler 0 20 40 60 80 100 ERP CRM Bulut Çözümleri Büyük Veri** 3D Printing** IoT Yapay Zeka Online Sipariş Web Sitesi Sosyal Medya Grafik 2: Web Sitesi Bulunan İşletme Oranlari (%,2021) 19 Grafik 3: Ölçeklerine Göre Şirketlerde Teknoloji Kullanımı, Türkiye (%) 20 • Bağlantı ve teknolojiler homojen bir şekilde yayılamazsa toplumların arasında “dijital uçurumun” oluşması riski ortaya çıkmaktadır. Dünya Ekonomik Forumu tahminlerine göre, 2027 yılına kadar Kuzey Amerika'daki tüm mobil aboneliklerin %90'ının 5G olması beklenirken, Sahra altı Afrika'da 5G'nin mobil aboneliklerin yalnızca %10'unu temsil etmesi bekleniyor. • Ericsson'un Economist Intelligence Unit (EIU) ile yayınladığı raporuna göre, okulların internete bağlanma oranındaki her %10'luk artış, ülkenin kişi başına düşen GSYH’ını %1,1 artırma potansiyeline sahip olduğu görülmektedir.