Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 42 Almanya Hükümeti mevcut hidrojen stratejisinin güncellenmesi için 550 milyon avro tutarında 2 fonu özellikle gelişmekte olan ülkelerde hidrojen ekonomisinin gelişimi için iş birliği yapmak üzere oluşturmaktadır. Mısır kendisini hidrojen üretimi için bir merkez olarak konumlandırmayı hedeflemekte ve 2040 itibarıyla dünya hidrojen pazarının %5’ini tedarik etmeyi amaçlamaktadır. Bu hedef doğrultusunda COP27’de hidrojen ve amonyak projelerinin geliştirilmesi için 8 çerçeve sözleşme imzalamıştır. Benzer şekilde COP27’de Suudi Arabistan, Avrupa ve Asya Pasifik bölgelerinin ihtiyacını karşılayacak standartlarda hidrojen üretmeyi ve önemli tedarikçilerden biri olmayı hedeflediğini açıklamıştır. Suudi Arabistan 2030 itibarıyla yıllık 4 milyon ton H2 üretmeyi hedeflemektedir. Enerji dönüşümünün ve enerjide dijitalleşmenin Türkiye’ye etkileri nasıl görülmektedir? Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın hazırladığı “Türkiye Ulusal Enerji Planı” Türkiye’nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefi esas alınarak 2035 yılına kadar olan dönemi kapsayacak şekilde yapılmıştır. Bu çalışma kapsamında elektrik kurulu gücünün mevcut kurulu gücün yaklaşık 2 katına çıkarak 189.7 GW’a, bunun içerisindeki kesintili yenilenebilir enerji kaynaklarının oranının %43.5’e, toplam yenilenebilir enerji kaynağı oranının ise %64.7 seviyesine ulaşması beklenmektedir. Esneklik gereksiniminin karşılanabilmesi için batarya kapasitesinin 7.5 GW’a, elektrolizör kapasitesinin 5.0 GW’a, talep tarafı katılımının ise 1.7 GW’a ulaşması beklenmektedir. Eylem planında beklenen kapasite artışları ve yatırımlarla birlikte küresel ölçekte meydana gelen enerji dönüşümü ve hızlanan yenilenebilir teknoloji yatırımları düşünüldüğünde Türkiye enerji sektörünü bekleyen önemli adımlar aşağıdaki şekilde özetlenebilir: • Gerçekleşecek enerji dönüşümü ve reel enerji büyümesiyle birlikte elektrik talebinin giderek artması arz güvenliğini Türkiye için önemli konulardan birisi haline getirmektedir. Tüm bu dönüşüm ve beklentiler göz önüne alınarak bütüncül bir enerji dönüşüm planına ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. • Karbonsuzlaşmayla birlikte artacak yenilenebilir enerji kaynaklarının şebekeye doğru şekilde entegre edilmesi ve yeni teknolojilerle desteklenmesi gerekmektedir. Yeni teknolojilerin desteklenmesi ise önemli finansman ve teşvik mekanizmaların kurulmasıyla mümkün görülmektedir. Küresel ölçekte yapılan enerji yatırımları, 2022 yılında Dünya GSYİH’sının yaklaşık %2’sini (2 trilyon dolar) oluşturmuştur. Temiz enerji teknolojilerine yapılan yatırımlarla birlikte 2030 itibariyle bu yatırımların dünya GSYİH’sının %4’ü seviyesine ulaşması beklenmektedir. 39 • Yenilenebilir enerji kaynaklarının kesintili özelliğe sahip olması, arz güvenliğini sağlayabilmek adına şebekenin esneklik çözümlerine ihtiyaç duymasına neden olmaktadır. Büyük ölçekli yenilenebilir enerji kaynakları ya da dağıtık olarak üreten tüketicilerde konumlanmış kaynaklar için farklı kapasitelerde depolama çözümleri bulunmaktadır. Yakın zamanda başta Lisans Yönetmeliği olmak üzere ilgili diğer mevzuatta yapılan eklemeler ve değişiklikler ile birlikte depolama faaliyetleri uygulamaya geçmektedir. 21 Ekim 2022 itibariyle başlayan başvurulara beklenenin çok üzerinde başvuru gerçekleşmiştir. Ancak bu yatırımların yapılabilmesi yatırımın geri dönüşü ile mümkün olabilecektir. Doğru yatırım modelleri, teşvik mekanizmaları ve uygulama modellerinin hayata geçirilmesi yenilenebilir enerji yatırımlarının hız kesmeden devam edebilmesi için önemli görülmektedir. 39 Uluslararası Enerji Ajansı (IEA)