Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 45 Geleceğe Bakış Deloitte’un “Sağlığın Geleceği” için çizdiği resme göre 2040 yılında sağlık sektörü, eforunun sadece %40'ını teşhis koymak ve hastalıkları tedavi etmeye harcarken, %60'ını bireylerin refahını korumaya ve hastalıkları engellemeye ayıracaktır. Çizilen bu gelecek tasvirinde değişen sağlık anlayışı 5 önemli eğilimi doğuruyor: 1. Bireylerin yaşam tarzına, hastalık önlemeye ve erken teşhisine odaklanan, bakım ve tedaviden çok bütüncül sağlığa önem veren bir modele geçiliyor. 2. Sanal sağlık uygulamaları ile bakım ve tedavi hastanın etrafında (cep telefonu ve giyilebilir akıllı cihazlarında) konumlanıyor. 3. Oluşmaya başlayan büyük sağlık verisiyle birlikte, veriye dayalı ve kişiselleştirilmiş ("N = 1") sağlık içgörüleri ve müdahaleleri ön plana çıkıyor. 4. Sağlık çalışanlarının iş yapış şekilleri dönüşüyor, “Ne” yaptıkları, “Nerede” yaptıkları ve “Nasıl” yaptıkları dijital uygulamalar ve yapay zekâyla birlikte farklılaşıyor. 5. Halk sağlığını geliştirmeye odaklanan sağlık sistemiyle azalan sağlık harcamaları ve maliyetleri yeni nakit akışları ve gelir modellerini oluşturuyor. Sağlık sektörünün yeni teknolojilerle birlikte dönüşmesi ve sadece sağlık hizmet sunucularının, ilaç şirketlerinin ve tıbbi cihaz üreticilerinin etkisi olan bir alan olmaktan çıkması, dijital hizmetlerle birleşip bireyin yaşam yolculuğunda her anına dokunan bir hale dönüşmesi, sektörde yeni fırsatlar doğurmakta ve bu fırsatlar birçok yeni oyuncuyu sektöre çekmektedir. Gelecekte değer zinciri oyuncuları arasındaki duvarların kalkması; sağlık hizmet sunucusu, sağlık çalışanı, ilaç üreticisi gibi oyuncuların tanımlarının değişmesi ve bulanıklaşması bekleniyor. Küresel sağlık sektörünün yeni oyuncuları; dijital odaklı girişimler, büyük perakende şirketleri ve teknoloji devleri olarak sıralanıyor: • Amerikan perakende şirketi Walmart, bayilerinin içinde konumlandırdığı sağlık merkezleri ile müşterilerine birinci basamak sağlık hizmetleri ve laboratuva, röntgen ve EKG, davranışsal sağlık ve danışmanlık, diş, optik, işitme ve daha fazlası dahil olmak üzere geniş yelpazede sağlık hizmeti sunmaktadır. Mevcut durumda 32 olan merkez sayısını 2024 yılında 77’ye çıkarmayı hedeflemektedir. Bu hizmeti 8 farklı sigorta ürünüyle ve sağlık ve iyi olma halini koruyan programlarla da destekleyen Walmart, perakendede sahip olduğu müşteriden hem yeni gelir elde etmekte, hem de yeni müşterilerle perakendeyi desteklemektedir. • Amerikan elektronik perakende şirketi Best Buy, akıllı sağlık cihazlarını evde bakım hizmeti ile birleştirerek sağlık alanında hizmet vermeye başlamıştır. Yaşlı bakımı ve çocuk bakımına odaklanan şirket, giyilebilir teknolojiler, akıllı ölçüm cihazları ve düşme sensörlerinden yararlanarak evde teşhis hizmeti sunmakta ve bu hizmeti sanal sağlık uygulamaları ve eve gelen sağlık ekipleriyle desteklemektedir. Evde sağlık hizmeti sunan yapay zeka teknoloji platformu olan Current Health'i satin almıştır. • Google Health, DeepMind’ın sağlık ekibini bünyesine kattı. DeepMind yapay zeka modelleriyle sağlık hizmet sağlayıcılara karar verme ve teşhis konularında destek olan İngiltere temelli bir girişimdir. Doktorlara 100,000’den fazla hastalıkla ilişkili bir durum olan akut böbrek hasarının gerçekleşmesinden 48 saat öncesinde bilgi veren bir uygulama geliştirmiştir. Sektöre yeni giren bu oyuncuların hizmet sunmak konusundaki deneyimleri, veri odaklı yaklaşımları ve sahip oldukları yeni teknoloji bilgi birikimleri ile oyunu değiştirmesi ve ekosistem içerisindeki sınırları kaldırmaları beklenmektedir. Ekosistemdeki bu çeşitlilik, geleneksel oyuncuların da iş birliğiyle birçok sağlık şirketi ‘arketipi’ oluşmasını sağlayacaktır. Deloitte’un “Sağlığın Geleceği” çalışmasında yer verdiği bu arketiplerin aşağıdaki gibi dağılacağı düşünülmektedir: 1. Veri ve Platform Sağlayıcılar 2. Sağlık ve Bakım Hizmeti Sunanlar 3. Sağlık Hizmetini Finanse Eden ve Tedarik Zincirini Yönetenler