Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 46 • İlaç sektörünün geleceği ise önleme ve erken teşhis (genetik testler, mikrobiyom, aşılar), kişiselleştirilmiş tedaviler (kişiye özel dozlama, ilaç kokteylleri), tamamen iyileştirici gen ve hücre tedavileri, ilaç kullanımını davranışlarla da destekleyen dijital terapötikler ve 3D ve nanoteknolojiyi kullanan hassas müdahalelerle şekillenecek. Tüm bu gelişmeler sektördeki teknoloji ve veri odaklılıkla mümkün olabilecektir. Ortaklık ve iş birliği fırsatlarının yanı sıra, sağlık ve ilaç endüstrisi bilgi birikimine sahip veri bilimcilere olan talep de artacaktır. • Özellikle COVID-19 sonrası biyoteknoloji ilaç sektörü için vazgeçilmez bir alan olmaya başlamıştır. Bu alanda çalışmalarını hızlandırmak isteyen hükümetler ve ilaç şirketleri ‘biyoteknoloji kümelenmeleri’ hayata geçirmeye başlamıştır. Araştırma enstitüleri, üniversiteler, ilaç şirketleri ve teknoloji şirketlerini bir araya getiren bu kümelenmeler, gerekli biyoteknoloji insan gücünün oluşmasını da hızlandırmaktadır. Almanya bu kümelenmeler için önemli bir örnektir. Ülke genelinde sadece biyoteknoloji özelinde 25’in üzerinde kümelenme bulunmaktadır. Alman biyoteknoloji sektörü 2020 yılında 6.9 milyar dolar gelir elde ederken, 2021’de bu gelir 26.3 milyar dolar seviyesine çıkmıştır. 774 biyoteknoloji şirketi bulunan Almanya, yaklaşık 45 bin biyoteknoloji çalışanına sahiptir. Geleceğin sağlık şirketlerinin hangi arketip içerisinde olursa olsun, dijital uygulamaları, sağlık teknolojisini ve veriyi odağına alması gerekmektedir. Sağlığın geleceği Türkiye için ne ifade ediyor? Türkiye’nin mevcut durumda sağlık sektöründe yaşadığı kapasite sorunları ve yaşanan kur dengesizlikleri, sağlık için yapılan tüm yatırımlara rağmen sektördeki sağlık hizmet sunucularını, ilaç ve tıbbi cihaz sektörünü sıkıntıya sokmaktadır. Oluşturulan sağlık sistemi, sağlık harcamalarının büyük bir oranının devlet ve SGK üzerinde olması, yaşanan kapasite sorunları ve fazla kullanımlar nedeniyle sağlık hizmet sunucularının verdiği hizmetin kalitesinin düşmesi gibi sorunlar yaşanmaktadır. Sağlığın geleceğinin dijital ve veri odaklı ve toplum sağlığını artırmaya yönelik olduğu düşünüldüğünde bu geleceğe uygun yapılacak planlama ile söz konusu sıkıntılar çözülebilecektir OECD verilerine bakılarak analiz edilen Türkiye sağlık sisteminde; 40 • Kapasite Açısından: – 1,000 kişi başına 2 doktor (OECD ülkeleri arasında en alt sırada) – 1,000 kişi başına 3 hastane yatağı (OECD ortalaması olan 4.4'ün altında) – 1,000 kişi başına 39.2 yoğun bakım yatağı (OECD ortalaması 16.5’ün üzerinde ve OECD sıralamasında 3. Sırada) • Kullanım Açısından: – Yılda kişi başına 7.2 doktor görüşmesi (OECD ortalaması olan 5.9'dan yüksek) – 1,000 kişi başına 271 bilgisayarlı tomografi (OECD ülkeleri arasında 1. sırada) – 100,000 kadın başına 573 sezaryen ameliyatı (OECD ülkeleri arasında 2. sırada) – 100,000 kişi başına 67 koroner bypass ameliyatı (OECD ülkeleri arasında 3. sırada) • İnovasyon ve Ar-Ge Çalışması Açısından: – Klinik araştırma sayısında dünyada 26. sırada 41 – Sağlık teknolojisi sektöründe faaliyet gösteren girişim sayısı 105 (Almanya’da bu sayı 3,041) – Klinik araştırmaların SGK üzerindeki mali ilaç yükü üzerindeki etkisi 41.8 milyon dolar azalma 42 • Finansal Sürdürülebilirlik Açısından: – Genel sağlık sigortası kapsamındaki nüfusun yüzdesi %98.5 – Devlet tarafından finance edilen sağlık harcamalarının oranı %78 – Sağlık harcamalarının GSYH'ye oranı %4.3 (OECD ülkeleri arasında en düşük 2. oran) T.C. Sağlık Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı, Türkiye Sağlık Enstitüleri 2019 – 2023 Stratejik Planı ve İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu 2019 – 2023 Stratejik Planı incelendiğinde dijital platformlar, veri analitiği ve farklı ekosistem paydaşlarının iş birliği vurgu yapılan alanlar olarak görülmektedir. 40 OECD’de ulaşılabilinen en güncel veriler kullanılmıştır. 41,42 AIFD, Türkiye İçin Klinik Araştırma Stratejisinin Faydaları-Yenilik Temelli Büyüme İçin Yol Haritası, 2020