Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 58 Türkiye hizmet sektöründeki teknoloji yatırımları ve yeni girişimler artarak devam etse de küresel oyunculara kıyasla hala gelişmeye oldukça açık. Startups.watch raporuna göre, Türkiye startup ekosistemi 2022 yılında toplam 300 yatırımcıdan 1.6 milyar dolar yatırım almıştır. Türkiye, hizmet alanındaki girişimleriyle hızla decacorn ve unicorn ortaya çıkarmaya başlamıştır. Trendyol Group Türkiye’nin ilk decacorn’u olurken Getir Mart 2023’te aldığı 768 milyon dolar yatırımla ikinci Türk decacorn’u oldu. Peak Games, Dream Games, Hepsiburada ve Insider unicorn olarak iki girişimi izlemektedir. 2021 yılı verilerine göre, unicorn olması muhtemel görülen diğer girişimler ise: Modanisa, Alictus, Good Games, Fugo Games, Ace Games ve Meditopia olarak görülmektedir. • Trendyol aldığı 1.5 milyar dolarlık yatırım ile değerlemesini 16.5 milyar dolara yükseltti. Yatırım gerçekleşmesi ile birlikte Trendyol, 10 milyar dolar değerleme barajını geçerek Türkiye girişim ekosisteminin ilk decacorn'u oldu. Mart 2023 itibariyle 500 milyon tl yatırımla Adana Aktarma Merkezi’nin açılışını gerçekleştirdi. Trendyol 3 yıl içerisinde bölgeye 70 milyar tl ticaret hacmi sağlamayı hedefliyor. Bölgedeki 35 bin trendyol satıcısı Almanya ve Azerbaycan başta olmak üzere yurt dışı satışlarına bu yıl içerisinde başlayacak. • Getir Alman benzeri Gorillas'ı 1.2 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın aldı. Ayrıca çıktığı son yatırım turunda 11.8 milyar dolar değerlemeye ulaşan şirket Türkiye’nin ikinci decacorn’u oldu. Marketing Türkiye’nin haberine göre, Türkiye’nin yanı sıra İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, Portekiz ve ABD’de de faaliyet gösteren Getir toplam dokuz pazarda yaklaşık 28,000 çalışana istihdam sağlıyor. • Çevrim içi market girişimi olan İstegelsin Yıldız Holding’in yatırım şirketi Yıldız Ventures’tan 30 milyon dolar yatırım aldı. • Modanisa Re-Pie Portföyü liderliğinde geçen yatırım turundan 20 milyon dolar yatırım aldı. Aldığı yatırım ile birlikte Avrupa pazarları için Polonya’da ve Kuzey Afrika pazarı için ise Mısır’da depolar kuracak olan Modanisa, ilerleyen süreçte e-cüzdan hizmetini de devreye almayı planlıyor. Tekstil dışı kategorilere genişlemeyi de planlayan Modanisa, 2023 yılında Malezya ve Endonezya bölgelerinde pazar yeri modelini de kullanıma sunmaya hazırlanıyor. • Udemy yetişkinlere ve öğrencilere yönelik, alanında profesyonel gönüllü eğitmenler tarafından oluşturulan kursları içeren eğitim teknolojisi, kitlesel çevrim içi açık ders ve bir çevrim içi öğrenme platformu. Udemy, 40 milyondan fazla öğrenciye ve 65'in üzerinde dilde 50,000 öğretim görevlisine sahip. Platfoma 480 milyondan fazla kurs kaydı yapılmış durumda. Türkiye’de hizmet sektörünün geleceği için hangi aksiyonlar ön plana çıkmaktadır? Hizmet sektörünün en önemli ihtiyaçlarından birisi yetkin iş gücüne ve teknoloji çalışanlarına ulaşabilmektir. Veri bilimci ve analisti, siber güvenlik uzmanı ve dijital ürün yöneticisi gibi alanlarda iş gücünün geliştirilmesi, uluslararası yeteneklerin Türkiye’ye çekilmesi ve mevcut iş gücünün yetkinliklerinin gelişen teknolojiler doğrultusunda yeniden iyileştirilmesi önemli adımları oluşturabilir. Özellikle gelişen teknolojiyle birlikte çağrı merkezlerinin küçülecek olması bu alanda çalışan istihdamın yeniden farklı alanlara yerleştirilebilmesi için kamu ve özel sektörün acil adım atması gerekliliğini ortaya koymaktadır. İkinci önemli konu ise hukuki çerçeve ve düzenlemelerin gözden geçirilmesi ihtiyacıdır. Düzenlemeler platform ve platformların önemli ortaklarından KOBİ’lerin ortak çıkarlarına uygun olacak şekilde gözden geçirilmesi ve küresel dönüşümlere uyumlanması gerekmektedir. Veriden katma değerli hizmetlerin üretilebilmesi adına yasal sınırların dünyadaki dönüşümle paralel biçimde ve çevik bir şekilde güncellenmesi hizmet sektörü için önemli ihtiyaçlardan birisidir. Kamunun sağladığı teşvik ve fon desteği sektör tarafından olumlu görülse de, teşviklerin geri ödemelerinin yavaşlığı nedeniyle nakde dönüştürülme hızının düşük olması, teşvik başvuru süreçlerinin uzun olması ve başvuru ücretleri teşviklerden faydalanan hizmet sektörü girişimlerini zorlamaktadır.