Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 79 Dijital girişimlerin uluslararası ölçekte dikkat çekecek değerlemelere ulaşması için GSYF’lerin birleşmesi ve büyümesini sağlayacak adımlar aşağıdaki gibi önerilmektedir: • GSYF’leri yönlendirecek ve birleşmelerini sağlayacak bir platform hayata geçirilmelidir. Bu platform dâhilinde GSYF’ler sınıflandırılmalı ve girişimlerin yatırım turundaki durumuna göre (tohum öncesi, tohum, Seri A ve Seri B) odaklandırılmalıdır. Odaklanmış GSYF’ler kendi bünyesinde bu odağa ilişkin yönetişim yapısını kurmalı ve özelleşmelidir. • Birleşen GSYF’lere devlet teşviği uygulaması hayata geçirilmelidir. Belirli bir yüzde ile GSYF’ler desteklenmeli, birleşmesi durumunda bu destek yüzdesi birleşen fonun büyüklüğüne göre artırılmalıdır. Fonlanan girişimlerin uluslararası ölçekte değer kazanabilmesi ve görünür olması için yatırımın büyüklüğü kadar yatırımcının girişimleri yeni ilişki ağları kurması, strateji geliştirmesi ve yeni yatırımcı bulması konusunda desteklemesi de önemlidir. GYSF’lerin yatırım turları için özelleşmesi, portföy yönetim yetkinliklerinin yanında girişimci geliştirmeyle ilgili farklı yetkinlikleri geliştirmesine de imkan sağlayacaktır. Yeni risk sermayesi fonları ve GSYF kurulumlarında ihtiyaç duyulan girişim ortaklığı yetkinliklerinin taşınıp taşınmadığına ilişkin standartların belirlenmesi, yatırımların etkisini artırmak ve yetkin portföy yönetimi şirketlerinin oluşmasını sağlamak açısından önemli görülmektedir. Kitle fonlama gibi yenilikçi fonlama mekanizmalarının hayata geçirilmesi özellikle ölçeklenmemiş ya da yolculuğunun başında olan dijital girişimler için önemli ve etkili bir kaynak olacaktır. SPK tarafından yayınlanan mevzuatla hayata geçirilen kitle fonlaması için 9 platform kurulum izni almış, 6 tanesi aktif olarak çalışmaktadır. 2022 yılında 46 girişim toplam 10 milyon dolar kitle yatırım fonu almıştır. 2021’de 1.9 milyon dolar olan bu yatırım 1 yıl içerisinde kayda değer bir artış göstermiş olsa da, tohum turu yatırımlarının sadece %3.9’unu karşılayabilmiştir. Kitle fonlama platformlarına katılan bireysel yatırımcının, GYSF’de önerilen gibi devlet teşviğiyle destekleniyor olması bu mekanizmaya olan ilgiyi artıracak ve kitle fonlarını büyütecektir. Eylem Çağrısı 4: Dijital dönüşümün tamamlanmasını sağlayacak teşvik ve destek mekanizmaları yapılandırılmalıdır. Dijital dönüşüm için gerekli yatırım maliyetinin yüksek olması bu dönüşümün özellikle KOBİ’lerde yavaş gerçekleşmesine sebep olmaktadır. KOBİ’lerin kullandığı dijital uygulamalar ve kurumsal kaynak planlama çözümleri için teşvik mekanizmaları ve vergi desteklerinin yapılandırılması dönüşümü hızlandırmak için önemli görülen adımlardan birisidir. Bir diğer önemli teşvik ve destek mekanizması ise kurulma aşamasında ya da ölçeklenmekte olan dijital girişimler için yapılandırılmış olanlardır. Yüksek teknoloji alanında değer yaratma potansiyeli bulunan dijital girişimler bu mekanizmalar içinde önceliklendirilmeli ve verilen destek ve teşvikler için başvuru ve onay süreçleri hızlandırılmalı, verilen desteğin nakde dönüştürülmesi kolaylaştırılmalı ve etkisi izlenmelidir. Finansman desteğinin yanında kurumsal dönüşüm desteği ve danışmanlık sağlayan uygulamalar bilişim sektörü ve girişimcilik için tasarlanmaya başlanmıştır. Bilişim sektörü için kurgulanmış olan E-Turquality (Bilişimin Yıldızları) programı sektörde potansiyeli olan şirketlerin uluslararasılaşmasını desteklemek amacıyla hayata geçirilmiştir. Programın yaratacağı değerin büyüklüğü düşünüldüğünde, yaygınlaştırılmasının hızla sağlanması gerektiği düşünülmektedir. Bunun yanı sıra, Turcorn 100 gibi yüksek büyüme potansiyeline sahip girişimlerin desteklendiği programları özellikle bu şirketlerin kurumsal gelişimlerini tamamlaması ve hali hazırda büyümüş ve unicorn seviyesine gelmiş girişim örneklerinden mentörlük destekleri alması noktasında önemli potansiyel taşıyan uygulamalar olarak görmekteyiz. Bu uygulamaların yüksek finansman desteğiyle birlikte özel sektör ve girişimcilik sektörüyle beraber hayata geçirilerek ölçeklenmesi gerektiğini düşünüyoruz.