Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 87 Eylem Çağrısı 15: Genişbant yatırımları ve yeni nesil iletişim teknolojisi çalışmaları hızlandırılmalıdır. Yeni nesil iletişim teknolojilerinin ülke ekonomisinde yaratacağı verimlilik kazanımları ve yeni iş modelleri üzerindeki etkisinden hareketle, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, “Ulusal Genişbant Stratejisi ve Eylem Planını (UGSEP)” hazırlamış, “her yerden herkese genişbant” hedefi ile 2023 yılında tüm hane ve işyerlerine 100 Mbps hızında genişbant erişiminin sağlanması amaçlanmıştır. 10 milyon hanenin fiber abonesine ulaşılması da yine UGSEP hedefleri arasında yer almıştır. Pazardaki rekabet ile ilgili düzenlemelerin ve mevzuat altyapısının oluşturulması ve gerekli yatırımları teşvik etmek konusunda atılacak adımların gecikmesiyle, 2023 hedefleri istenilen ölçüde gerçekleşememiştir. Dijital altyapının Türkiye’nin ulaşmak istediği dijital vizyonundaki kritik önemi de göz önünde bulundurularak, yeni nesil iletişim teknolojileri çalışmaları mevcut hızının çok daha üzerine çıkmalıdır. 6 Şubat 2023’te gerçekleşen deprem felaketi sırasında yaşanan iletişim sıkıntıları bu inisiyatifin önemini ortaya koymuştur. • Almanya’da otomotiv sektöründe, veri zincirlerinin oluşturulması, işletilmesi ve iş birliğine dayalı kullanımı için bir ekosistem sağlamak amacıyla hayata geçirilen Catena-X platformu modelinin incelenmesi faydalı olacaktır. • Avrupa Birliği Komisyonu, “Data Act” ile birlikte Avrupa Birliği’nde bireylerin, şirketlerin ve kamu kurumlarının ürettiği veriyi Avrupa Birliği veri standartları ile korunarak ortak kullanıma açma yaklaşımını getirmiştir. Henüz kamuya açık verilerle ilerleyen bu yaklaşım, özel sektör verilerinde büyük potansiyel görmekte ve programa dahil etmek üzere çalışmalarda bulunmaktadır. • Singapur, 2011’de hayata geçirdiği “Açık Veri Platformu” ile 70 farklı kamu kurumunun verisini yeni çözümler oluşturulması amacıyla ücretsiz olarak vatandaşlarına ve yazılımcılara açtı. Uygulama programlama arayüzüyle birlikte geliştirilen dijital platformlara anlık veri çekilebilmesini de sağlamaktadır. Paylaşılan veriler vergilendirmeden, meteorolojiye, coğrafi bilgi sistemlerinden ekonomik ve sosyoekonomik karakteristik verilerine kadar geniş bir yelpazededir ve geçmiş verileri de kapsamaktadır. • Kolombiya “Açık Veri Kaynağı” portal aracılığıyla 1,200’ün üzerinde kamu kaynağına erişimi ücretsiz olarak sağlamaktadır. • Genişbant altyapısının kırsal alanlarda da yaygınlaştırılması ve bağlantısallığın ülke genelinde sağlanması hükümetlerin altyapı için yaptığı önemli yatırımların başında gelmektedir. Amerika Birleşik Devletleri Hükümeti’nin oluşturduğu “Rural Digital Opportunity Fund” yüksek hızlı genişbant altyapısının yaygınlaştırılması için 20.4 milyar dolarlık bir fon sağlayacaktır. • Avrupa Birliği’nin “5G Public Private Partnership (5G PPP)” programı endüstri paydaşları, araştırma merkezleri ve kamu kurumlarının 5G teknolojileri üzerinde ortak çalışmalarını teşvik etmek ve iş birliğini artırmak amacıyla tasarlanmıştır. • Hükümetler 5G’nin yaygınlaşması için çalışmalarına devam ederken, aynı zamanda 6G çalışmalarını hızlandırmaya başlamıştır. Avrupa Birliği 2021 yılında bugünkü değeriyle 953 Milyon Dolar fonu 6G çalışmalarına ayırdığını belirtmişken, günümüzde Güney Kore 172 milyon dolarlık, Japonya ise 507 milyon dolarlık bir fonu 6G çalışmaları için sağlayacağını belirtmiştir. • Fiber altyapı ve elektrik iletim altyapısının birleştirilerek, maliyet avantajı, çevresel fayda ve güvenilirlik artışı sağlandığı projeler dijital altyapı kapsamında hayata geçirilmeye başlanmıştır. Amerika Birleşik Devletleri elektrik şirketi Ameren Illinois, İspanya elektrik şirketi Endesa, Birleşik Krallık hükümeti ve Hindistan hükümeti bu uygulamanın pilot projelerini hayata geçirmiştir. Yapılacak çalışmalar için tüm planlamalar ‘dayanıklılık’ esasını temeline alarak ve telekom şirketleri ile devlet kurumları arasındaki farklı yaklaşımları uyumlu hale getirerek gerçekleştirilmelidir. Dijitalleşmenin temel unsuru olan fiber altyapının geliştirilmesi, yeni nesil iletişim teknolojilerini taşıyacak şekilde modellenmesi ve yerli ürün kullanımının teşviği bu eylemler sırasında dikkate alınması gereken unsurlar olarak görülmektedir.