Türkiye'nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı Raporu

Türkiye’nin 2. Yüzyılında Yüksek Teknoloji için Eylem Çağrısı | Nisan 2023 12 Küresel ölçekte artan enerji talebine cevap verecek arz güvenliğini sağlamak ve bunu iklim değişikliği hedeflerine uyumlu şekilde gerçekleştirmek enerji sektörünün yakın gelecekteki başlıca önceliklerindendir. Elektrik talebinin hızlı artışı, yenilenebilir kaynakların şebeke entegrasyonunda yaşanan zorluklar ve bu kaynakların kesintili üretimi nedeniyle arz güvenliğini sağlayacak yeni teknolojiler ve çözümlere yatırım küresel ölçekte hızlanmaktadır. Şebekenin esnekliğini sağlayacak çözümlerin başında ise depolama ve yeşil hidrojen gelmektedir. Yeşil hidrojen, karbonsuzlaşmaya çözüm niteliğinde iken yatırım maliyetinin yüksek olması, taşınması ve ayrıştırılması için özel bir altyapıya ve yeni teknoloji çözümlerine ihtiyaç duyulması ve güvenilirlik endişeleri gibi engellere de sahiptir. Tüm bu engellere rağmen Rusya – Ukrayna savaşının etkisiyle Avrupa ülkelerinin dâhil olduğu birçok ülke ulusal stratejilerini ve/veya teşvik sistemlerini kurgulamıştır. Türkiye için de bütüncül bir enerji dönüşüm planının oluşturulması, yeni teknoloji kullanımının desteklenmesi, önemli finansman ve teşvik mekanizmalarının kurulması, doğru yatırım modellerinin kurgulanması ve 5G internet altyapısının hızla yaygınlaştırılması sektörün ihtiyaçlarını oluşturmaktadır. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından hazırlanan hidrojen stratejisinin kararlılıkla hayata geçirilmesi, değer zincirinde rekabetçi olunabilecek alanların belirlenmesi, hidrojene yapılacak yatırımı teşvik edecek ve küresel olarak rekabetçi olmayı sağlayacak elverişli ortamın sağlanması ve bu ortamın destek ve teşvik mekanizmaları ile desteklenmesi gerekmektedir. Bilgi ve iletişim teknolojileri sektörün geleceğini oluşturan bulut bilişim, yapay zekâ, nesnelerin interneti, sanal gerçeklik, metaverse ve blok zincir teknolojileriyle önemli bir dönüşümden geçmekte, bu dönüşümü mümkün kılabilecek 5G ve internet altyapısının hızla tamamlanma ihtiyacı bulunmaktadır. Fiber altyapının yaygınlaştırılması yalnızca sabit genişbant hizmetleri açısından değil aynı zamanda dijitalleşmenin diğer altyapı unsurları açısından da kritik önem taşımaktadır. Sürekli dönüşen iletişim teknolojileriyle ilgili araştırma ve geliştirme çalışmaları gerçekleştirebilmek amacıyla araştırma merkezleri yaygınlaştırılmalı, bu merkezlerde ilgili teknolojinin geliştirilmesi için akademi ve özel sektör iş birliği sağlanmalıdır. KVKK’nın 9. Maddesinin GDPR ile uyumlandırılmamış olması özellikle bilgi teknolojileri sektörünü, en gelişmiş teknolojileri uygulamaları açısından sınırlamaktadır. Avrupa Birliği veri yaklaşımının takibi ve burada yapılacak çevik düzenlemeler sektördeki gelişimi destekleyecektir. Dijital yetkinliğe sahip iş gücünün geliştirilmesi ise bünyesinde bulundurduğu ve ihtiyaç duyduğu teknoloji çalışanları nedeniyle BİT sektörü için kritik öneme sahiptir. Üniversite ve teknik lisede uygun müfredatla hazırlanmış programların yanında, mevcut iş gücünü dönüştürecek programlar da bu sektör için önemli aksiyon alanları olacaktır. Dijital medyayla birlikte D2C (doğrudan izleyiciye) video yayınının yükselişi, sanal gerçeklik (VR), artırılmış gerçeklik (AR) ve veri analitiğinin daha rafine kullanımı, 5G teknolojisi, yapay zekâ uygulamaları ve sosyal medyanın dönüşen yüzüyle birlikte sanal ve fiziksel olanın iç içe geçtiği medya ve eğlence sektörü markalar için yeni fırsatlar doğurmaktadır. Sosyal medyadan yapılan ticaretin geleneksel e-ticaret ile rekabeti, blokzincir teknolojisi ile sanat ve tasarım alanlarıyla ekonomi arasında bağ kurulması ve e-spor yayıncılığı gibi eğilimler sektörü şekillendirirken Netflix, Amazon Prime, Disney+, Tiktok gibi küresel örnekler medya ve eğlence sektörünün dijitalleşen ekonomide önemli bir paya sahip olacağını göstermektedir. Sosyal medya ve eğlence platformu açısından Türkiye hala küresel örneklerine göre geride olsa da oyun sektöründe 2022 yılında Avrupa’da en çok yatırım alan ülke olmuştur. Peak Games, Dream Games ve Rollic gibi mobil oyun geliştiricileri dünya çapında aldığı yatırımlarla başarılarını sürdürürken 43 milyon mobil ve video oyuncusuyla Türkiye, e-sporda da önemli bir potansiyel barındırmaktadır. Tüm bunlara rağmen Türkiye’nin 5G ve fiber altyapısında oldukça gerilerde olması, güçlü olunan bu alanda girişimleri destekleyecek yerli fonların ölçek olarak düşük kalması ve nitelikli iş gücü eksikliği gibi sorunlar sektörün gelişmesinin önündeki başlıca sebepler arasındadır. Enerji Medya ve Eğlence Bilgi ve İletişim Teknolojileri